Antrepo tipleri arasındaki fark

Antrepo tiplerini Gümrük Yönetmeliği’nin 329. maddesi sayar. Madde, gümrük antrepolarını önce ikiye ayırır. Genel antrepoya herkes eşya koyabilir; özel antrepo yalnız işleticisine ait eşya için kurulur (Yönetmelik m. 328; 4458 sayılı Gümrük Kanunu m. 94). Ardından uygulamadaki özelliklerine göre altı tip tanımlar: genel antrepoda A, B ve F, özel antrepoda C, D ve E. Bunların dışında bir harf yoktur. G ya da H diye anılan bir antrepo türü mevzuatta geçmez.

Tipleri birbirinden ayıran iki rol var. Antrepo işleticisi, gümrük antreposunu işletmesine izin verilen kişidir. Kullanıcı ise eşyanın antrepo rejimi beyanında bulunan kişi ya da bu kişinin hak ve yükümlülüklerinin devredildiği kişidir (Kanun m. 93/2). Yani antrepo beyannamesi, kural olarak eşyayı rejime sokan tarafın, kullanıcının işidir. İşletici, eşya antrepoda kaldığı sürece gümrük gözetimi altında kalmasını sağlamakla yükümlüdür (Kanun m. 96). Kullanıcı da rejime ilişkin yükümlülüklerinden her hâlükârda sorumlu kalır (Kanun m. 97/2).

Genel antrepolar: A, B ve F

Genel antrepo birden çok firmanın eşyasını kabul edebilir. Üç tip, sorumluluğun kimde durduğuna göre ayrılır.

A tipi: kayıt ve sorumluluk işleticide

A tipinde stok kayıtlarını işletici tutar. Antrepoya konulan eşyada herhangi bir noksanlık çıkarsa gümrük vergilerini ödemekten de işletici sorumludur. Eşya kimin olursa olsun, kayıt tek elden yürür. Antrepo beyannamesini kural olarak kullanıcı verir; karayoluyla gelen parsiyel yüklerde, eşya sahibi yetki verirse beyanname A tipi antrepo işleticisince de verilebilir (Yönetmelik m. 332/1). Tipik kullanıcısı, eşyasını başka bir firmanın antreposunda bekleten ve kaydın işletici tarafından tutulmasını isteyen ithalatçıdır.

B tipi: sorumluluk kullanıcıda

B tipinde antrepoya konulan eşyadan kullanıcı sorumludur ve antrepo beyannamesini de kullanıcı verir (Yönetmelik m. 329). Dayanağı Kanun’un 97. maddesinin birinci fıkrasıdır: genel antrepo izninde, işleticinin bazı yükümlülüklerinin yalnız kullanıcıya ait olduğu belirtilebilir. Yönetmelik bu tipte işleticinin sorumluluğunu sınırlı sayar; işletici yalnızca antrepoyu kullandırır. Antrepo stok kaydı tutulmaz. Gümrük kontrolü beyanname ve belgelere dayanır. Kendi kaydını ve belgesini yürütebilen kullanıcıya göre bir düzendir.

F tipi: gümrük idaresinin antreposu

F tipi, gümrük idarelerince işletilen genel antrepodur. İşletici bir firma değil, idarenin kendisidir; bu yüzden bir şirketin izin alıp açabileceği bir tip değildir. Yönetmelik bu tip için ayrı bir sorumluluk ya da kayıt kuralı yazmaz. Kullanıcının rejime ilişkin yükümlülükleri burada da geçerlidir.

Özel antrepolar: C, D ve E

Özel antrepoda işletici ile kullanıcı aynı kişidir ve antrepoya yalnız o kişinin eşyası girer. Beyanı yapan da, eşyadan sorumlu olan da odur. Üç tip, uygulanan kurala göre ayrılır.

C tipi: kendi eşyası, kendi sorumluluğu

Antrepoya alınan eşyadan işletici-kullanıcı sorumludur. Kendi ithal eşyasını kendi antreposunda bekleten bir firma bu düzene örnektir.

D tipi: vergilendirme giriş tarihine bağlı

D tipinde de işletici ve kullanıcı aynı kişidir; farkı vergilendirmededir. Bu tipte Kanun’un 104. maddesinin üçüncü fıkrası uygulanır. Rejimdeki eşya gümrüğe sunulmadan ve beyannamesi verilmeden serbest dolaşıma girmek üzere teslim edilirse, vergiler eşyanın rejime girdiği tarihte yürürlükte olan oranlar ve vergilendirme unsurlarıyla hesaplanır. Bunun şartı, eşyanın niteliğinin, kıymetinin ve miktarının o tarihte tespit edilmiş olmasıdır. Yükümlü, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihindeki duruma göre işlem yapılmasını da isteyebilir.

E tipi: antrepo sayılan depolama yeri

E tipi, Kanun’un 93. maddesinin dördüncü fıkrasına dayanır. İzin sahibinin depolama yeri antrepo sayılır; bir depolama yeri olmasa dahi eşyaya antrepo rejimi hükümleri uygulanabilir. İşletici ve kullanıcı burada da aynıdır.

Altı tip, tek tabloda

Tablo, Yönetmelik m. 329 ve 332/1 ile Kanun m. 93/2, 96 ve 97’den derlendi.

Eşya sahibi için fark

İthal eşyasını başka bir firmanın antreposunda bekletecek bir şirket için seçenek genel antrepodur; özel antrepo yalnız işleticinin kendi eşyası içindir. Bir firmanın işlettiği genel antrepoda karşılaşılacak tipler A ve B’dir. Aralarındaki fark üç yerde görünür.

• Sorumluluk. A tipinde eşyada noksanlık çıkarsa gümrük vergilerinden işletici sorumludur. B tipinde eşyadan kullanıcı sorumludur. İki tipte de kullanıcının rejime ilişkin kendi yükümlülükleri sürer.
• Stok kaydı. A tipinde antrepo stok kaydını işletici tutar. B tipinde antrepo stok kaydı tutulmaz; gümrük kontrolü kullanıcının beyanname ve belgelerine dayanır.
• Beyanname. Antrepo beyannamesini iki tipte de kural olarak kullanıcı verir. A tipinde, karayoluyla gelen parsiyel yüklerde, eşya sahibinin yetkisiyle işletici de verebilir.

Bu farklar fiyatla ya da süreyle ilgili değildir. Eşyanın kaydının ve gümrük vergisi sorumluluğunun kimde duracağını belirler.

Hadımköy’deki antrepomuz hangi tipte?

A tipinde. Künyemiz kısa: Hadımköy A Tipi genel antrepo, Ambarlı Gümrük Müdürlüğü’ne bağlı, 18.600 m² kapalı depolama, iki ürün grubu: plastik hammadde ve bobin kâğıt.

A tipinin kuralı bizde de aynen işler. Stok kaydını işletici olarak biz tutarız. Eşyanın antrepoda kaldığı süre boyunca gümrük gözetimi altında kalmasını biz sağlarız. Mevzuata göre eşyada noksanlık çıkarsa gümrük vergilerinden sorumlu olan da işleticidir. Antrepo beyannamesini ise kural olarak kullanıcı, yani eşyayı rejime sokan taraf verir.

Antreponun kim tarafından ve hangi düzenle işletildiğini, mal kabulden sevke uzanan altı adımla birlikte Hadımköy antrepo işleticisi hakkında anlattığımız sayfada bulabilirsiniz. Tipi ne olursa olsun rejimin sağladığı vergi ertelemesini antrepo rejimi ne sağlar notunda topladık; diğer başlıklar antrepo mevzuat notları arşivi içinde madde numaralarıyla duruyor. Eşyanız için hangi düzenin uygun olduğunu konuşmak isterseniz gümrüklü depolama teklifi alın formuna ürün grubunuzu ve hacminizi yazabilirsiniz.

Kaynak

• 4458 sayılı Gümrük Kanunu: m. 93/2 ve 93/4 (işletici, kullanıcı, antrepo sayılan yer), m. 94 (genel ve özel antrepo), m. 96 (işleticinin yükümlülükleri), m. 97 (kullanıcının sorumluluğu), m. 104/3 (D tipinde vergilendirme).
• Gümrük Yönetmeliği: m. 328 (tanımlar), m. 329 (gümrük antrepo tipleri), m. 332/1 (parsiyel yüklerde A tipi işleticinin beyanı).
• Madde metinleri 26 Ekim 2026’da mevzuat.gov.tr’deki yürürlükteki sürümden kontrol edildi. Kanunun güncel metni: 4458 sayılı Gümrük Kanunu metni. Yönetmeliğin ilk yayımı: Resmî Gazete’de Gümrük Yönetmeliği (7 Ekim 2009, sayı 27369, mükerrer).

Bu not genel bilgilendirme amaçlıdır; somut işlemlerde mevzuatın güncel metni ve gümrük müşavirinizin görüşü esas alınır.